Wilt u het ziekteverzuim in uw bedrijf terugdringen en wilt u uw werknemers laten uitblinken als het gaat om productiviteit, effectiviteit en creativiteit? Zorg voor een gezonde werkvloer! In deze blog over gezondheidsmanagement leest u er alles over en geven we u bovendien praktische tips en belangrijke aandachtspunten.

Wat is gezondheidsmanagement?

Gezondheidsmanagement is het op systematische wijze zorg dragen voor gezonde werkplekken en gezonde werknemers in een organisatie, gericht op duurzame inzetbaarheid. Het staat zowel voor de verandering van het gedrag van werknemers als voor verbetering van het werk: beleid, werkplekinrichting, organisatie en inhoud van het werk.

Voor wie is gezondheidsmanagement?

Gezondheidsmanagement is voor medewerkers die niet verzuimen. Dat is ongeveer 95% van het personeel. Gezondheidsmanagement is iets anders dan arbo. Arbo gaat over het voorkomen van schade. Gezondheidsmanagement is juist het gezonder en productiever maken van de medewerkers en de werkplek. En het richt zich op de leefwijze van de medewerker. Want de gezondheid van de medewerker wordt ook buiten het werk beïnvloed. Hoe ver de werkgever daarbij mag gaan, staat nog ter discussie.

Gezondheidsmanagement en wetgeving

Gezondheidsmanagement wordt in de wetgeving niet apart genoemd. De wetgever verwacht van de werkgever dat hij zorgt voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Gezondheidsmanagement past daar wel in. Voor de werkgever is gezondheidsmanagement interessant. Wanneer het principe goed wordt toegepast, blijft het ziekteverzuim laag en neemt de productie toe. Want werknemers die goed in hun vel zitten, zijn productiever, effectiever en creatiever.

Gezondheidsmanagement in de praktijk

Bij gezondheidsmanagement wordt snel gedacht aan het stimuleren van sport en het starten met bedrijfsfitness. Maar ook het bevorderen van gezond eten past hierin, bijvoorbeeld door het uitbannen van ongezond voedsel uit het bedrijfsrestaurant. Of door het goedkoper maken van gezond en duurder maken van ongezond voedsel. Medewerkers kunnen ook meer bewegen: zet de printer verder weg van de werkplek en stimuleer het gebruik van de trap.

Geestelijke gezondheid

Maar het gaat niet alleen om lichamelijke gezondheid. Ook de geestelijke gezondheid is belangrijk voor het goed functioneren van het personeel. Organiseer werkoverleg waar iedereen zijn zegje kan doen, zorg voor een goed en levensfasebewust personeelsbeleid en houd regelmatig functioneringsgesprekken.

Integraal Gezondheidsmanagement (IGM)

Een manier om gezondheid structureel een plaats te geven in de bedrijfsvoering is Integraal Gezondheidsmanagement (IGM). Hierbij worden pro-actief beleidsmatige, organisatorische, technische en administratieve maatregelen en afspraken gemaakt. Het proces verdient voortdurend aandacht. Er wordt informatie aangeboden aan de werknemers, er worden activiteiten georganiseerd, een gezondheidsplan per medewerker opgesteld en investeringen gedaan. Projecten bij verschillende organisaties hebben aangetoond dat investeren in gezondheid zichzelf ruim terugverdient.

Systematisch stappenplan

Alleen een systematische aanpak van gezondheidsrisico´s en ongezond gedrag op het werk leidt tot een blijvende verandering in werkomstandigheden en gedrag. En daarmee tot het succes van een gezondheidsbeleid. Hetzelfde geldt ook voor het krijgen van aandacht voor een gezondheidsbeleid en het verder kwalitatief verantwoord opzetten en (laten) uitvoeren van activiteiten. Het is daarom van belang om systematisch en stapsgewijs veranderingen in te voeren. Wij adviseren u als leidraad de volgende achtereenvolgende stappen aan te houden:

  • Het creëren van draagvlak voor een gezondheidsbeleid
  • Het opzetten van structuren voor een gezondheidsbeleid
  • Het vaststellen van de behoefte
  • Het ontwikkelen van een plan
  • Het uitvoeren van het plan
  • Het evalueren van het gezondheidsbeleid
  • Het aanpassen en verankeren van het plan

Aandachtspunten bij het vormgeven van een gezondheidsbeleid

Waar moet ik aan denken als ik een effectief gezondheidsbeleid wil opzetten? De volgende punten zijn van belang:

 

  • Gezondheidsbeleid is pro-actief van aard en maakt deel uit van het personeels- en sociaal beleid van uw bureau, net als bijvoorbeeld scholings- en arbeidsvoorwaardenbeleid.
  • Gezondheidsbeleid richt zich op de totale keten van preventie en gezondheidsbevordering, verzuim(bestrijding) en sociaal-medische begeleiding, interventie en reïntegratie. Het gaat hierbij om een cyclisch proces, gericht op duurzame verbeteringen ten aanzien van de gezondheid en inzetbaarheid.
  • In het gezondheidsbeleid staat het scheppen van een motiverend werkklimaat en een open cultuur voorop; dit moet aanzetten tot een optimaal en verantwoord gebruik van het beschikbare arbeidspotentieel.
  • Bij het stellen van doelen en streefcijfers is een benchmarking met vergelijkbare bedrijven zinvol.
  • De verantwoordelijkheid voor het opstellen, volgen en bijstellen van een gezondheidsbeleid hoort thuis op het hoogste niveau van de onderneming, bij de directie.
  • Gezondheidsbeleid kan pas slagen als medewerkers betrokken zijn en zich ervoor willen inzetten. Het beleid moet daarom tot stand komen in samenspraak met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.
  • Leidinggevenden zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid. Zij zijn aanspreekbaar op hun rol en dienen daarover periodiek verantwoording af te leggen.
  • De werknemer heeft een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de relatie tussen arbeid en gezondheid. De werknemer kan en mag daarop worden aangesproken.

Externe dienstverleners

Voor de uitvoering van het beleid kan een onderneming beroep doen op externe dienstverleners. De werkgever is de opdrachtgever voor alle externe dienstverleners en bepaalt, in samenspraak met de werknemers(vertegenwoordiging), of er voldoende waar voor het geld wordt geboden. De verantwoordelijkheid voor het welslagen van het gezondheidsbeleid mag nooit uit handen worden gegeven.

Hou verhoudt Integraal Gezondheidsmanagement (IGM) zich tot Arbobeleid?

Onder arbeidsomstandigheden verstaan we: omstandigheden en factoren die van invloed zijn op de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van werknemers, tijdelijke werknemers, personeel van aannemers, bezoekers en andere personen die zich op de werkplek bevinden. In veel praktijksituaties is arbobeleid gericht op het voldoen aan minimum normen die wettelijk verplicht zijn. Dit leidt vaak tot corrigerende maatregelen in bestaande onwenselijke situaties. Daarnaast wordt in documenten over arbomanagement en in enkele algemene artikelen van de Arbowet, het begrip Arbo in brede zin gebruikt, als het streven naar optimale kwaliteit van de arbeid, nauw gekoppeld aan de bedrijfsvoering. Er is een groot verschil ontstaan tussen deze twee in Nederland door elkaar gebruikte betekenissen. IGM sluit aan bij de brede opvatting over arbo en arbomanagement, maar gaat uit van een ander perspectief: het systematisch managen van de impact van de bedrijfsactiviteiten op de volksgezondheid (inclusief de gezondheid van de medewerkers) met het doel de gezondheid van mens en bedrijf te bevorderen. Daarnaast is er binnen IGM aandacht voor de impact van de bedrijfsactiviteiten van derden; men kan hierbij denken aan het maken van gezonde producten voor de gebruiker en de omgeving (denk aan letselpreventie en productveiligheid). Tenslotte is IGM ontwikkeld als een bedrijfskundige aanpak, en niet vanuit een wettelijk kader.

Wat verstaat de Arbowet onder ‘het zorgdragen voor welzijn’?

Het zorg dragen voor een aantal in de Arbowet als zodanige vermelde, niet-fysieke aspecten in de arbeidsomstandighedenzorg, gericht op het verhogen van arbeidstevredenheid en arbeidsmotivatie. Deze vertaling is anders dan de algemene vertaling waarbij met ‘welzijn’ wordt bedoeld:welbevinden of goed in je vel zitten